Kiedy zaczynałam pracę w nowej firmie, mój zakres obowiązków był trochę inny niż wcześniej. Chciałam bardzo szybko rozczytać środowisko i mieć sukcesy od razu. Moim błędem było to, że nie wiedziałam, na jakie OKR-y zgadzam się na samym starcie - i w pierwszych 90 dniach nie osiągnęłam sukcesu, na który liczyłam.
Wzięłam na siebie za dużo i długo nie mogłam sobie z tym poradzić. Zostawiłam po sobie złe wrażenie, które potem musiałam odbudowywać.
Od ponad 15 lat pracuję w HR, a jako coachka wspieram liderów, menedżerów i ekspertów w zmianie zawodowej. W pierwszych miesiącach w nowej roli klientki mówią mi np.: nic ode mnie nie zależy, zespół dalej chodzi do poprzedniego szefa, nie wiem, co właściwie należy do mnie.
Ten tekst to plan na pierwsze 90 dni w nowej roli: jak ustalić oczekiwania, rozczytać kulturę, zbudować sieć relacji i nie wziąć na siebie więcej obowiązków, niż jesteś w stanie dowieźć.
Historie klientów w tym tekście są zanonimizowane. Zmieniłam lub pominęłam szczegóły, które mogłyby wskazać konkretną osobę.
Krok 1. Ustal oczekiwania i mierniki sukcesu, zanim się na nie zgodzisz
Michael Watkins w książce The First 90 Days opisuje „break-even point”. To moment, w którym organizacja potrzebuje ciebie tak samo, jak ty potrzebujesz tej pracy. Do tego punktu najszybciej dochodzi się wtedy, gdy wiesz, za co dokładnie jesteś rozliczana.
Maja Gojtowska opisuje model 6C Talyi Bauer, w którym jednym z obszarów onboardingu jest „clarification”. Chodzi o to, żeby nowa osoba rozumiała swoją rolę i związane z nią oczekiwania. W praktyce często nikt tego nie robi za ciebie, więc warto o to poprosić samej.
Według raportu Gamfi „Onboarding po polsku 2025” ponad 20% pracowników nie znało jasno celu i kryteriów oceny okresu próbnego. Aż 22% nowych pracowników myśli o rezygnacji z pracy w pierwszych trzech miesiącach.
Klientka w drugim tygodniu nowej pracy przyszła na sesję przytłoczona. Dużo działo się naraz, a ona miała poczucie, że nic od niej nie zależy. W trakcie sesji sama zadała sobie pytanie, co będzie mogła pokazać po trzech miesiącach i co da się zmierzyć. Od tego pytania zaczęłyśmy szukać miejsc i obszarów, na które już teraz ma wpływ.
To samo pytanie warto zadać przed zaakceptowaniem celów. Jeśli w firmie działają OKR-y (cele i kluczowe rezultaty), poproś o kilka dni na zrozumienie kontekstu, zanim się na nie zgodzisz.
Ćwiczenie: rozmowa o oczekiwaniach z przełożonym. Umów 30 minut w pierwszych dwóch tygodniach i zapytaj np.:
- Po czym za trzy miesiące poznasz, że dobrze się sprawdzam?
- Które dwa, trzy rezultaty są w tym kwartale najważniejsze?
- Czego na razie mam nie robić?
- Z kim powinnam się poznać w pierwszym miesiącu?
- Jak i kiedy będziemy sprawdzać postępy?
Odpowiedzi zapisz i wyślij przełożonemu krótkim mailem. Po 30, 60 i 90 dniach wróć do tej listy razem z nim.
Krok 2. Czytaj kulturę firmy po zachowaniach ludzi
W sieci jest dużo gotowych planów 30-60-90. Mam z nimi jeden problem: zasady na pierwsze 90 dni są różne w różnych firmach i zależą od zakresu obowiązków. To, co w jednym miejscu pracy jest dobrym startem, w innym zostanie odebrane jako brak wyczucia.
Dlatego drogowskazem są kultura i wartości firmy. Bardziej te widoczne w zachowaniach ludzi niż te spisane na stronie kariery albo wydrukowane i powieszone na ścianach biura. W modelu 6C to obszar „culture”: wartości, normy i niepisane zasady organizacji.
Ćwiczenie: dziennik obserwacji na pierwsze 30 dni. Raz w tygodniu zapisz odpowiedzi na pytania:
- Gdzie naprawdę zapadają decyzje: na spotkaniu czy po nim, w mniejszym gronie?
- Jak ludzie reagują na pytania nowych osób?
- Co jest nagradzane, a co tylko deklarowane?
- Jak w zespole mówi się o błędach?
- Jak szybko oczekuje się odpowiedzi na wiadomości?
Po miesiącu zobaczysz wzorce, których nie było w żadnej prezentacji na powitanie. Na ich podstawie zdecydujesz, jak i kiedy proponować zmiany.
Krok 3. Zbuduj sieć relacji, zanim będziesz jej potrzebować
Kolejny obszar modelu 6C to „connections”. Chodzi o relacje i sieci informacji, dzięki którym wiesz, co się dzieje w firmie, zanim trafi to na oficjalne spotkanie. Takiej sieci nie da się zbudować w tygodniu, w którym nagle potrzebujesz czyjejś pomocy.
Warto przy tym sprawdzić, kto ma realny wpływ, także nieformalny. Jedna z klientek po zmianie struktury zaczęła raportować do nowego przełożonego. Jej poprzednia szefowa nadal była w tle i ten temat wracał na każdej sesji. Nowy przełożony mówił jedno, była szefowa drugie, a klientka trzymała się tego, co mówiła była szefowa.
Na sesji zobaczyła, że nowa struktura jest na papierze, ale jeszcze nie w jej głowie. Sama doszła do tego, że podział obowiązków nie wydarzy się sam i to ona musi wyjść z inicjatywą. Przez miesiąc poświęcała 10 minut dziennie na spisanie podziału obowiązków razem z nowym przełożonym. Na kolejnej sesji zdecydowała, że oddaje jeden obowiązek, który formalnie nie należał już do niej.
Ćwiczenie: mapa interesariuszy (stakeholder map). Wypisz 8–10 osób, które wpływają na twoje wyniki. Przy każdej zaznacz, czy ma formalny wpływ, wiedzę, której potrzebujesz, czy nieformalny wpływ na decyzje. Z każdą umów krótkie spotkanie w pierwszych 30 dniach i zapytaj np.:
- Co w tym obszarze działa dobrze i warto to zostawić?
- Co chciałabyś albo chciałbyś, żebym wiedziała na start?
- Z kim jeszcze powinnam porozmawiać?
Ostatnie pytanie jest najważniejsze. Dzięki niemu każda rozmowa prowadzi cię do kolejnej osoby.
Krok 4. Awans z zespołu: zbuduj autorytet w nowej roli
Z perspektywy HR to jedno z najtrudniejszych przejść. Osoba, która awansowała z roli eksperckiej, nagle zostaje sama. Dawni koledzy teraz do niej raportują, a ona jest pomiędzy oczekiwaniami zespołu i zarządu. Ta presja z obu stron z miesiąca na miesiąc rośnie.
Maja Gojtowska podkreśla, że to przełożony ma największy wpływ na to, jak nowa osoba wejdzie w rolę. Przy awansie z zespołu potrzebujesz więc wsparcia swojego przełożonego, a jednocześnie sama prowadzisz zespół przez nową relację z tobą.
Klientka, która awansowała na liderkę zespołu w tej samej firmie, przyszła z celem na coaching: budowanie autorytetu. Zespół dalej chodził z pytaniami do poprzedniego lidera. Na pytanie, co dla niej znaczy autorytet, odpowiedziała, że wydaje jej się, że wie, ale tak naprawdę nie wie. To pytanie ją zatrzymało - ale dzięki temu pomiędzy sesjami zrobiła konkretną zmianę: przekazała część zadań zespołowi i rzadziej pracowała wieczorami - a to dlatego, że zdefiniowała sobie rolę autorytetu jako osoby, która odpowiednio zarządza swoimi zadaniami oraz ich efektywnym delegowaniem.
Menedżer, który obok swojej dotychczasowej roli zaczął koordynować obszar sprzedaży, przyszedł z pytaniem: jak zarządzać osobami bardziej doświadczonymi ode mnie? Liczył na gotowe odpowiedzi. Pracowaliśmy nad tym, jak on sam chce prowadzić zespół, opierając się na odpowiedzialności i jasnych ramach.
Ćwiczenie: rozmowa otwierająca z zespołem. W pierwszych dwóch tygodniach porozmawiaj 1:1 z każdą osobą i zapytaj np.:
- Co mam wiedzieć o twojej pracy, czego mogę nie wiedzieć z poprzedniej roli?
- W czym mam ci pomagać, a w co się nie wtrącać?
- Jak wolisz dostawać informację zwrotną?
Na koniec powiedz wprost, że wasza relacja się zmienia, i zapytaj, jak tę zmianę widzi druga osoba.
Krok 5. Bierz na siebie tyle obowiązków, ile jesteś w stanie dowieźć
W nowej roli łatwo zgadzać się na wszystko, żeby pokazać, że można na tobie polegać. Tak wyglądał mój overcommitment w jednym z miejsc pracy. Efekt był odwrotny do zamierzonego.
Kierowniczka oddziału w banku przyszła do mnie rok po awansie. Zaczynała czuć się bardziej poukładana w nowej roli, ale budziła się z myślami o pracy. Sama zauważyła, że trudno jej delegować i planować czas swój i zespołu. Na początek wzięła na siebie jedno zadanie: obserwować, co daje jej przyjemność w pracy i poza nią.
Ćwiczenie: trzy pytania, zanim powiesz „tak”. Przy każdym nowym zadaniu w pierwszych 90 dniach sprawdź:
- Czy to zadanie przybliża mnie do rezultatów, które ustaliłam z przełożonym?
- Co przesuwam, żeby je zrobić, i czy przełożony o tym wie?
- Czy to zadanie naprawdę należy do mojej roli?
Jeśli chcesz wprowadzić zmianę w zespole, wybierz jedną i ustal jej ramy. Np. przez trzy tygodnie zastąp część spotkania statusowego krótką aktualizacją pisemną. Potem zapytaj zespół, czy decyzje zapadają szybciej i czy nikt nie traci potrzebnych informacji. Taką zmianę łatwo poprawić albo wycofać.
Co widzi przełożony i HR
Przełożony, który cię zatrudnił albo awansował, też ryzykuje. Jego decyzja jest oceniana razem z twoimi wynikami. Im szybciej dojdziesz do punktu, w którym firma potrzebuje ciebie tak samo, jak ty tej pracy, tym lepiej dla was obojga.
Z perspektywy HR widzę, że szczególnie trudno mają osoby awansowane z zespołu. Dawni koledzy teraz do nich raportują, a z drugiej strony są oczekiwania zarządu. Jeśli nikt o tym nie rozmawia, nowa menedżerka zostaje z tym sama.
Jak pokazać korzyść dla przełożonego i firmy:
- Wysyłaj krótką aktualizację raz w tygodniu: co zrobiłaś, co blokuje, czego potrzebujesz.
- Po 30, 60 i 90 dniach poproś o informację zwrotną, zanim przyjdzie formalna ocena.
- Gdy dostajesz nowe zadanie, pokaż, co przesuniesz, żeby je zrobić.
- Przychodź z propozycją rozwiązania, nawet jeśli jest wstępna.
Według raportu Gamfi „Onboarding po polsku 2025” 52% nowych pracowników nie spotkało swojego przełożonego podczas onboardingu. Jeśli przełożony sam nie zaproponuje spotkania, zaproponuj je ty.
Kiedy to nie zadziała
Te kroki zakładają, że w firmie można pytać i proponować. Nie wszędzie tak jest. W jednej z moich wcześniejszych prac pytania i konsultacje były traktowane jako moja niepewność i niekompetencja. Moje propozycje zmian odbierano jako wrogie działania przeciwko status quo.
W takiej kulturze rozmowa o oczekiwaniach i mapa interesariuszy nadal mają sens, ale trzeba je prowadzić ostrożniej i wolniej. Warto też uczciwie sprawdzić, czy wartości firmy, które widzisz w zachowaniach ludzi, są zgodne z twoimi.
Kolejna granica to zdrowie. Jeśli od tygodni źle śpisz, nie potrafisz przestać myśleć o pracy albo czujesz, że sytuacja w zespole dotyka czegoś dużo głębszego niż sprawy zawodowe, najpierw zadbaj o siebie. Wtedy lepszym pierwszym krokiem jest lekarz albo terapia. Na pierwszej sesji zawsze sprawdzam z klientką, czy jej temat jest na coaching, czy na terapię.
Twój ruch na dziś
Wybierz trzy pytania do przełożonego z pierwszego ćwiczenia i umów na nie 30 minut w kalendarzu.
Źródła
- Maja Gojtowska, Onboarding pracownika – czym jest i ile powinien trwać?, 10.05.2026 (model 6C Talyi Bauer, Michael Watkins)
- Maja Gojtowska, 5 statystyk, które obniżają skuteczność Twojego onboardingu, 07.01.2026 (dane z raportu Gamfi „Onboarding po polsku 2025”)
- Maja Gojtowska, Menedżer w roli przewodnika: jak skutecznie prowadzić onboarding pracowników?, 07.09.2025
- Michael Watkins, The First 90 Days, opis książki: IMD